Liệt nửa người theo y học cổ truyền – Phân loại, nguyên nhân và điều trị

Bệnh liệt nửa người  theo y học cổ truyền ( còn gọi là bán thân bất toại ) :Là tình trạng liệt hẳn nửa người hoặc vận động yếu, đa số bệnh này là do di chứng của tai biến mạch máu não gây ra. Được xếp vào loại Thiên khô, Đại duyệt (Nội Kinh), Bán thân bất toại, Trúng phong, Thốt trúng, Loại trúng, Não huyết quản Ý ngoại (Kim Quỹ Yếu Lược – Châm Cứu Học Thượng Hải), Thân hoán (Châm Cứu Đại Thành). Phong phì, Phong ý (Trung Y Học Khái Luận).

Sách ‘Tự điển Điều Trị Học Thực Hành’ định nghĩa: Bệnh liệt nửa người là bệnh mất hoặc giảm vận động ở một hoặc nhiều dây thần kinh sọ não, một tay, một chân.

Liệt nửa người theo đông y
                                                     Hội chứng liệt nửa người theo đông y

Phân loại

Căn cứ vào thể trạng bệnh, trong Y học cổ truyền chia làm 2 thể: Liệt cứng và liệt mềm

  • Liệt cứng với tăng trương lực cơ.
  • Liệt mềm với giảm trương lực cơ.

Căn cứ vào vùng bệnh và thể bệnh chia ra làm 4 loại:

  • Liệt 1/2 người, không bị hôn mê : Phong trúng kinh lạc
  • Liệt kèm hôn mê: Phong trúng tạng phủ
  • Hôn mê kiểu co cứng: Chứng Bế 
  • Hôn mê, liệt mềm, trụy mạch: Chúng Thoát

Người bệnh cần được tiến hành điều trị càng sớm càng tốt, ngay khi các tổn thương não về chỉ số ổn định. Dưới đây là một số cách điều trị liệt nửa người theo y học cổ truyền mà bạn có thể tham khảo cho bệnh nhân.

Nguyên nhân liệt nửa người theo y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền những nguyên nhân sau thường dẫn đến hội chứng liệt nửa người.

Đối với trẻ nhỏ

  • Biến chứng não của bệnh tai giữa viêm
  • Động mạch bị viêm do virus
  • Màng não hoặc não bị viêm (do virus hoặc vi khuẩn hoặc lao)

Đối với người trưởng thành

  • Viêm màng trong tim cấp, loét sùi hoặc bán cấp ác tính.
  • Các bệnh tim.
  • Hẹp van 2 lá
  • Viêm động mạch do giang mai.

Đối với người lớn tuổi

  • Do cục máu phát sinh tại chỗ hoặc từ xa 
  • Nhũn não vì động mạch bị tắc.
  • Chảy máu não do tăng huyết áp
  • Trong bệnh xơ cứng động mạch.

Đối với cả 3 trường hợp đều do các bệnh về U não hoặc áp xe não.

Điều trị liệt nửa người theo y học cổ truyền bằng thuốc Đông y

Việc điều trị phải căn cứ vào tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, và phải phục hồi dần dần. Xoa bóp nhẹ nhàng cho người bệnh, đồng thời kết hợp những phương pháp xoa bóp bấm huyệt, châm cứu, thủy châm, đồng thời là tinh thần tự giác cố gắng tập luyện của người bệnh. Dưới đây là một số bài thuốc đông y trị một số thể liệt nửa người.

Điều trị liệt nửa người bằng thuốc Đông y
                                 Điều trị liệt nửa người bằng thuốc Đông y

Khí trệ huyết ứ

Triệu chứng: Liệt từ từ, khó nói, có thể hôn mê, liệt cơ mặt, liệt nửa người, có thể nói ngọng. Thường xuất hiện ở những bệnh nhân liệt nửa người do nhồi máu não, bệnh van tim, tiền sử xơ vữa động mạch.

Bài thuốc chữa bệnh: Hồng hoa (8g), Xuyên khung (10g), Quy vĩ (12g), Xích thược (12g), Hoàng kỳ (30g), Đào nhân (8g), Địa long (6g). Thuốc dùng sắc uống ngày 1 thang kết hợp thường xuyên xoa bóp, bấm huyệt.

Can thận âm hư

Triệu chứng: Liệt nửa người, hoa mắt chóng mặt,tay chân tê liệt, xuất hiện ở bệnh nhân xơ vữa động mạch, tăng huyết áp.

Bài thuốc điều trị đông y: Cam thảo (8g), Sa nhân (10g), Sinh bạch thược (10g),  Ngũ vị tử (8g), A giao (8g),  Sinh , Thục địa (12g), Mạch môn (10g),, Sinh quy bản (10g) ,Sinh miết giáp (10g), Kê tử hoàng (1 cái), Mẫu lệ (10g).

Người nhà nên kết hợp cả đi bấm huyệt, không nên tự bấm huyệt tại nhà đề phòng trường hợp gây nguy hiểm cho người bệnh.

Thận dương hư

Triệu chứng: Méo miệng, chân lạnh, thỉnh thoảng bốc nóng từng cơn gây đau đầu, mắt nhắm không kín, tay không tự giơ được,không đi đứng được, đau lưng nói ngọng, chảy nước dãi…
Bài thuốc điều trị đông y: Nhục dung ( 12g) Sinh khương (10g) Bạc hà (6g) Nhục quế (4g) Thạch hộc (8g) Phục linh (6g) Xương bồ (12g) Viễn trí (6g) Mạch môn (12g) Ngũ vị (4g) Táo (5g).

Xem thêm >> Những lưu ý trong điều trị liệt nửa người sau tai biến mạch máu não

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *